TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHƯỚC HIỆP
Địa chỉ: Thôn Giang Bắc - Xã Phước Hiệp, Huyện Tuy Phước - Tỉnh Bình Định
ĐT / Fax: 056.3832303 - Di động: 0989621679 - Email: nguyenvantrung@phuochiep.edu.vn
  • Trang chủ
Tìm kiếm
 

KINH NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH CHO HỌC SINH THCS CÓ HIỆU QUẢ ”

KINH NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH CHO HỌC SINH THCS CÓ HIỆU QUẢ ”
PHUOCHIEP.EDU.VN »
20/11/2011 | 05:21
Việc học và sử dụng tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù sáng tạo của cả người học lẫn người dạy. Đặc biệt trong tình hình cải cách giáo dục như hiện nay, dạy tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp được nhiều người ủng hộ.

B. Cấu trúc nội dung :

Phần I : Mở đầu :

1.Lý do chọn đề tài :

Ngày nay xu hướng hội nhập quốc tế trong nhiều lĩnh vực kể cả lĩnh vực giáo dục đã đưa tiếng Anh lên một vị trí hết sức quan trọng. Tiếng Anh là công cụ giao tiếp là chìa khoá dẫn đến kho tàng nhân loại. Mặt khác việc ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin đã làm cho việc học tiếng Anh trở thành cấp bách và không thể thiếu. Vì vậy việc học tiếng Anh của học sinh THCS được học sinh, phụ huynh học sinh, giáo viên ngành giáo dục và cả nước đặc biệt quan tâm. Tiếng Anh trở thành một trong các môn chính yếu trong chương trình học của học sinh.

Việc học và sử dụng tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù sáng tạo của cả người học lẫn người dạy. Đặc biệt trong tình hình cải cách giáo dục như hiện nay, dạy tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp được nhiều người ủng hộ.Theo phương pháp này học sinh có nhiều cơ hội để giao tiếp với bạn bè, với giáo viên để rèn luyện ngôn ngữ, chủ động tích cực tham gia vào các tình huống thực tế: Học đi đôi với thực hành.

Chương trình Tiếng Anh mới bậc THCS đã được triển khai thực hiện trên toàn quốc đến nay đã được hơn 6 năm. Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết trên những chủ đề và tình huống hay nội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước. Sự thay đổi trên tạo điều kiện cho việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông trở thành việc dạy sinh ngữ thay vì là dạy từ ngữ như nhiều năm trước đây. Tuy nhiên trong thực tiễn rèn các kỹ năng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên phải đương đầu với không ít khó khăn, đặc biệt là rèn kỹ năng nghe. Qua thực tế ở trường tôi , khi bắt đầu học môn ngoại ngữ phần lớn học sinh thích học, nhưng dần dần học sinh lại chán học. Hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nghe. Thật khó để các em nghe hiểu nội dung một bài văn hay đoạn hội thoại. Sau mỗi tiết dạy nghe giáo viên rất khó khăn trong việc kiểm tra lại thông tin mà các em đã nghe và việc kiểm tra bài cũ thường không dễ dàng gì.

Trước tình hình đó là một giáo viên trực tiếp dạy tiếng Anh khối 6 và khối 9 , đối tượng đã được tiếp xúc với ngôn ngữ tiếng Anh qua 3 năm lớp 6 , 7 và 8 , bản thân tôi trăn trở thật nhiều làm sao để học sinh có thể nắm vững , nghe hiểu lấy thông tin và vận dụng thành thục thông tin. Trong quá trình vừa dạy vừa tìm hiểu quan sát học sinh, tôi phát hiện việc rèn luyện kĩ năng nghe của học sinh có rất nhiều vấn đề. Phần lớn học sinh chưa biết cách học nghe, học sinh thường thấy luyện nghe là khó nhất. Trong lớp học, học sinh thường nói rằng dù trong bài nghe có rất nhiều từ đã biết nhưng nghe không ra. Làm thế nào để giúp học sinh có thể vận dụng được vốn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp của mình để nghe hiểu hiệu quả? Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy; sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh. Với phạm vi kinh nghiệm nhỏ này tôi mạnh dạn đi sâu vào một vấn đề "Phương pháp rèn kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh THCS có hiệu quả”

2 .Mục đích của đề tài :

Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu và phương tiện học tập của người học ngày càng cao, đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng tìm tòi, cải tiến phương pháp dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh. Bởi lẽ, sức học và sức tiếp thu của từng đối tượng học sinh có khác nhau, sự khác nhau đó được thể hiện rõ rệt tùy vào điều kiện học tập của từng người - ví dụ: vùng thành thị, vùng nông thôn, … dẫn đến mặt bằng kiến thức không đồng đều. Như vậy, người Thầy càng phải chứng tỏ khả năng "Kỹ sư tâm hồn” của mình.

Thêm vào đó , Tiếng Anh là một trong những tiếng nước ngoài đã, đang và sẽ được rất nhiều người Việt Nam học do nhu cầu giao tiếp, học tập và nghiên cứu. Hiện nay việc học và dạy ngoại ngữ theo phương pháp mới học sinh có nhiều điều kiện thuận lợi tiếp xúc với ngôn ngữ tiếng Anh. Học sinh có dịp giao tiếp với mọi người bằng tiếng Anh. Học sinh dễ vận dụng chúng vào trong cuộc sống. Nét đổi mới nỗi bật của nội dung chương trình sách giáo khoa mới là tạo cơ hội tối đa cho học sinh luyện tập 4 kỹ năng. Kỹ năng nghe là một trong những kỹ năng được chú trọng phát triển trong các phương pháp dạy ngoại ngữ mới. Kỹ năng nghe có tầm quan trọng vì học sinh không thể giao tiếp bằng lời nói nếu không hiểu được những gì nghe được.

Vậy, làm thế nào để học sinh có thể rèn kỹ năng nghe một cách nhanh chóng, có hiệu quả và dễ học? Đặc biệt là khi vận dụng chúng vào các hoạt động giao tiếp thực tế khi tiếp xúc với người nước ngoài ? Phải chăng, đây chính là thủ thuật của người Thầy!

3 .Phương pháp tiến hành :

Qua 7 năm dạy tiếng Anh ở trường THCS theo phương pháp đổi mới. Bản thân tôi nhận thấy một điều: Phần lớn học sinh chúng ta chưa xác định được phương pháp học ngoại ngữ (tiếng nước ngoài). Việc vận dụng tiếng Anh trong cuộc sống còn nhiều hạn chế, các em không dám nói bằng tiếng Anh, giao tiếp với bạn bè bằng tiếng Anh. Hơn nữa trong quá trình học các em còn yếu về kỹ năng nghe, khó khăn trong khi nghe. Để luyện nghe có hiệu quả học sinh phải được rèn luyện và thực hành nghe nhiều để làm quen với dạng nói của ngôn ngữ. Càng nghe nhiều thì người học càng có kinh nghiệm nhận ra âm vần, hiểu được ý nghĩa của thông tin thể hiện qua cách phát âm, trọng âm của từ và ngữ điệu câu.

Hơn thế nữa , việc hình thành và rèn luyện các kỹ năng cho học sinh , giáo viên không chỉ chú ý vào việc truyền thụ kiến thức trong sách giáo khoa, sử dụng các phương tiện dạy học mà phải quan tâm đến việc tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của người học, đề cao và phát huy tốt vai trò tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập, tổ chức cho học sinh lĩnh hội tri thức bằng chính hoạt động của mình, nhưng đa phần học sinh không hiểu tầm quan trọng của việc học môn nghe hiểu nên rất lười học hoặc chỉ học qua loa rồi không sử dụng được nó, trong đó có học sinh cáclớp 6A3 , 7A7, 8A6 ,9A2 , với lượng kiến thức mới mà nó khác xa với tiếng mẹ đẻ như thế thì học sinh rất sợ học. Do vậy người giáo viên phải làm gì để không còn là "nỗi khó khăn” của học sinh, khi các em học tiết học nghe , suy nghĩ làm tôi trăn trở mãi, với kinh nghiệm 7 năm đứng lớp, gặp không biết bao nhiêu lần học sinh lúc nào cũng lo âu khi học tiết nghe hiểu . Trong khi nghe các em hay viết câu sai , hiểu câu sai đã thôi thúc tôi thực hiện đề tài này.

4 .Cơ sở và thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài :

Tôi đã tìm tòi nghiên cứu các tài liệu và chương trình tiếng Anh THCS , kết hợp dự giờ các đồng nghiệp , thực nghiệm, kiểm tra đối chiếu các kết quả học tập của học sinh, rút ra được phương pháp dạy tốt nhất cho các em.
 

Phần II : Kết quả :

1 .Thực trạng :

Việc dạy theo phương pháp đổi mới như hiện nay chú trọng nhiều đến tính chủ động sáng tạo của học sinh. Phần lớn thời gian giao tiếp là lúc các em tư duy chủ động thực hành tiếng Anh. Để có một tiết học tốt thì các em phải chuẩn bị bài ở nhà kỹ. Hơn nữa để học tốt một giờ nghe các em cần được nghe nhiều. Tuy nhiên phần lớn các em ở đây chưa có điều kiện tốt để học nghe tiếng Anh, thời gian học hạn hẹp, tài liệu để tham khảo thêm còn phụ thuộc vào kinh tế gia đình, từ đó việc đầu tư học kĩ năng nghe hạn chế.

Ngoài ra tiếng Anh là một môn học khó, khối lượng kiến thức nhiều, thời gian học ít, và trong quá trình nghe các em không kiểm soát được điều sẽ nghe. Lời nói trong băng nhanh, không quen. Bài nghe có nhiều từ mới, trọng âm từ, trọng âm câu, ngữ điệu thì rất khác nhau và học sinh khó có thể hiểu được nội dung. Mặt khác vì các em ở vùng nông thôn môi trường giao tiếp tiếng Anh còn hạn chế. Vì thế các em ít có cơ hội luyện nghe.

2 .Mô tả nội dung , giải pháp mới

Vấn đề đặt ra là làm thế nào chúng ta khắc phục được những điểm yếu trên để góp phần nâng cao chất lượng học kĩ năng nghe, giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp, sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai, thành thạo trong từng từ, câu, đặc biệt đối với học sinh ở nông thôn như ở xã Phước Hiệp - Huyện

Tuy Phước - Tỉnh Bình Định .

_ Trước tiên tôi khảo sát đặc điểm tình hình các lớp tôi đang dạy ở tại trường

Bước vào đầu năm học để nắm rõ tình hình, sức học, kĩ năng nghe của học sinh khối 9 . Đối tượng đã qua thực nghiệm học tiếng Anh ở lớp 6, 7 , 8 , nhưng ở đây tôi lấy một bài tập nghe của chương trình Tiếng Anh lớp 8 . Tôi làm một bước thí nghiệm khảo sát đầu năm như sau:

Listen and complete the dialogue

Hoa: Hello, Lan.

Lan: Hi, Hoa. You seem (1)..........................

Hoa: I am. I received a (2)...............from my friend Nien today.

Lan: Do I know her?

Hoa: I don't think so. She (3).................... my next door neighbor in Hue.

Lan: What does she (4)..................... like?

Hoa: Oh, She's (5)................. Here is her (6).......................Lan: What a (7)..................... smile! Was she your (8).........................?

Hoa: Oh, no. She wasn't old (9) ...............to be (10) ......................my class.

Keys : 1.happy , 2. letter , 3. was , 4. look , 5. beautiful ,

6. photograph , 7. lovely , 8. classmate , 9. enough , 10 .in

Kết quả:

TT

Lớp

Sĩ số

Giỏi

Khá

TB

Yếu

Kém

TB#

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

1

9A1

38

4

10,5

4

10,5

11

29,0

13

34,2

6

15,8

19

50,0

2

9A2

35

2

5,7

3

8,6

12

34,3

12

34,3

6

17,1

17

48,6

3

9A3

40

4

10,0

6

15,0

14

35,0

11

27,5

5

12,5

24

60,0

+

113

10

8,8

13

11,5

37

32,7

36

31,9

17

15,1

60

53,0

Qủa thật , qua kết quả trên tôi nhận thấy kỹ năng nghe của các em còn nhiều hạn chế. Các em chưa hiểu được bài, chưa vận dụng được kiến thức mình đã học. Tôi rất băn khoăn trăn trở, không biết làm thế nào để giúp học sinh luyện nghe tốt tiếng Anh, giúp các em ham học. Với kinh nghiệm 7 năm trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh, bước đầu rèn luyện kĩ cho học sinh các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, tôi đưa ra một số kinh nghiệm sau trong quá trình dạy cũng như rèn kỹ năng nghe như sau .
 

A. Kỹ năng nghe chịu ảnh hưởng bởi kỹ năng nói

- Kỹ năng nghe chịu ảnh hưởng bởi kỹ năng nói , nên giáo viên thường xuyên giúp các em học sinh trong lớp luyện nói nhiều để bù vào kỹ năng nghe . Bởi vì khi luyện nói , học sinh sẽ nhớ được các từ vựng , các câu mà các em thường xuyên tiếp xúc , chính vì thế học sinh sẽ phát triển được kỹ năng nghe . Hơn thế nữa , trong khi nghe, nếu gặp những câu dài, khó nghe thì yêu cầu mình chỉ cần dừng lại ở mức độ nghe hiểu và cảm nhận ý nghĩa chính của câu nói, không cần phải nghe rõ toàn bộ các từ trong câu.

- Đối với những bài tự luận dài mà muốn nghe hiểu tốt thì phải tập trung đầu óc trong một thời gian dài, phụ thuộc vào khả năng chịu đựng áp lực của trí não dưới sức ép tâm lý lớn. Nếu quá sức thì có thể chia ra nhiều đoạn nhỏ để nghe rồi sau đó nghe hết lại một lần.

- Cần tập trung nghe rõ cách phát âm và ngữ điệu, hiểu trực tiếp bằng tiếng Anh thì càng tốt, nếu khó thì có thể liên hệ sang tiếng Việt. Nên nhớ khi nghe cần nhìn vào hình ảnh và liên tưởng ra hình ảnh của sự vật hay sự kiện trong đầu mình.

- Trong quá trình nghe nếu gặp phải những từ hay câu nghe không rõ thì sau khi nghe xong có thể Pause lại để ngẫm nghĩ lại câu nói. Nếu nghe mãi không được thì có thể xem trong textscript rồi tập nghe lại. Nhớ "nghe bằng mắt" thì hiệu quả và nhanh hơn và đỡ chán hơn "nghe bằng tai".

_ Chẳng hạn như tiết 8 Unit 2 : Clothing bài dạy Listening

+ Giáo viên cho học sinh quan sát tranh trong sách giáo khoa trang 16 , rồi thiết lập ra tình huống của bài nghe " you will hear an announcement about a lost little girl called Mary . What is she wearing ? ” . Lúc này giáo viên yêu cầu học sinh luyện nói bằng cách nhìn tranh hỏi về màu sắc của quần áo Mary đang mặc
 
 

+ What are these? " they are trousers / shorts / a skirt / blouses / sandals/ boots / shoes .

+ What color are these trousers ? "They are brown and orange

+ What about this one ? " it is blue/ red .

+ What color is this long sleeved blouse ? " It is white.

+ Are these shoes black ? " No . They are brown .

Sau khi thực hành miêu tả màu sắc xong , thì giáo viên yêu cầu học sinh nghe đoạn văn hai lần và gọi học chọn quần áo mà Mary đang mặc . Giáo viên đưa ra đáp án và sữa lỗi sai của học sinh . Bởi vì các em luyện tập miêu tả về màu sắc của quần áo một cách cụ thể , thì các em sẽ nhớ về các từ vựng mà các em sắp nghe trong đoạn văn một cách dễ dàng .

Keys :

a- B : She's wearing blue shorts.

b- A : She's wearing a long sleeved blouse.

c- C : She's wearing brown shoes.

_ Có thể nói rằng , kỹ năng nói đóng một vai trò quan trọng trong suốt quá trinh luyện nghe . Càng luyện nói nhiều , thì càng phát triển kỹ năng nghe có hiệu quả

B. Sử dụng tốt linh hoạt các kỹ thuật trong một tiết dạy kĩ năng nghe

Việc rèn luyện kỹ năng nghe trong một tiết học nghe được thực hiện qua 3 giai đoạn

1. Pre- listening

Mục đích của các hoạt động trong giai đoạn này là nhằm giúp học sinh tập trung sự chú ý vào chủ đề, đặc biệt là đoán trước những thông tin của chủ đề được nghe. Để khắc phục những khó khăn khi nghe trong tiết học, giáo viên cần giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, tình huống nội dung có liên quan đến bài nghe, khai thác xem học sinh đã biết và chưa biết gì về nội dung sẽ nghe, gợi trí tò mò, tạo hứng thú cho các hoạt động của bài.

- Cho học sinh nghĩ, đoán trước những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định

- Dạy từ vựng , tuy nhiên lưu ý là không giới thiệu hết từ mới, nên để học sinh đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh

Cung cấp mục đích nghe, soạn ra các yêu cầu nhiệm vụ và bài tập về nội dung nghe.

- Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng trực quan tranh ảnh minh hoạ kèm theo sẽ hổ trợ rất tốt cho việc làm rõ ngữ cảnh gợi ý nội dung sắp nghe. Tranh ảnh còn là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh. Nghe xác định tranh có liên quan sắp xếp theo thứ tự.

- Cho học sinh xem tranh hay câu hỏi trong bài tập để đoán ra chủ để, thông tin cần thiết nghe.

Một số thủ thuật dạy trong giai đoạn này.

- True / False statements prediction

- Open - prediction

- Ordering

- Pre- question

Việc lựa chọn hoạt động nào để thực hiện trong giai đoạn này còn tuỳ thuộc vào một số yếu tố như thời gian tiến hành bài tập nghe, tài liệu có sẵn hay không có sẵn, trình độ và sở thích của học sinh. Điều kiện giảng dạy của lớp cũng là một trong những yếu tố đưa đến quyết định chọn lựa kĩ thuật nào. Ngoài ra mục đích giảng dạy của bài nghe và mục tiêu thực hiện cũng là những yếu tố cơ bản để giáo viên đưa ra các quyết định chọn lựa.

Ví dụ: Để dạy tiết nghe bài 5: Study habits

Tôi tiến hành như sau:

Unit 5: Study habits Lesson 3: Listen

Pre-listening

Pre- teach vocabulary

- Behavior (n) (translation)

- A participant: (n) (explanation)

- Satisfactory ≠ unsatisfactory

- Cooperation: (n) (translation)

-Attendance:(n)(translation)
- (to) appreciate: (translation)

Check vocabulary : Slap the board

Open prediction

Set the scene

Read through Nga's report and tell me what a, b, c are about? Predict the missing information and then compare with your partners?

a. Days present (1)................................

b. Days absent (2)..........................

c. Behavior - participant (3).........................

d. Listening (4).....................................

e. Speaking (5)........................................

f. Reading (6).........................................

g. Writing (7).................................

Feed back students' precdiction
 

2. While- listening

- Mục đích của các hoạt động trong giai đoạn này là nhằm giúp cho học sinh thực hành kỹ năng nghe tức là qua lời nói rút ra được thông tin cần truyền đạt

- Cho học sinh nghe và làm bài tập, nếu phần trước cho học sinh đoán nội dung nghe thì ở phần này cho học sinh đối chiếu điều đã nghe với điều đã đoán

- Đối với bài nghe khó giáo viên có thể chia quá trình nghe thành bài tập nghe từ dễ đến khó.

- Đối với bài nghe dài có thể dễ hoá bài nghe thành các dạng bài tập phù hợp trình độ học sinh.

- Một số hình thức thể hiện trong giai đoạn này

+ Defining True- False

+ Check the correct answer

+ Matching

+ Filling in the grip / chart / gap

+ Answering comprehension questions

+ Selecting

+ Deliberate mistakes

+ Listen and draw

Ví dụ: Để thực hiện tiếp tiết nghe Unit 10 : Health and Hygiene ( A2 – Listen and put the pictures in order you hear )

_ Tôi cho học sinh nói về hoạt động hằng ngày của các em xong , yêu cầu học sinh nhìn vào tranh để liên tưởng hoặc đoán về nhưng hoạt động mà Hoa đã thực hiện vào ngày hôm qua . Hoặc tôi có thể yêu cầu các em có thể sắp xếp lại các tranh theo trật tự đúng của hoạt động mà Hoa đã thực hiện
 

Sau đó , giáo viên cho các em nghe lại và kiểm tra lại việc đoán của mình , rồi giáo viên cho các em nghe lần cuối và sắp tranh đúng theo trình tự câu chuyện . Giáo viên đưa ra đáp án để học sinh sữa lỗi

* Keys

1. Picture a 5.Picture g

2.Picture e 6.Picture c

3.Picture f 7.Picture h

4.Picture d 8. Picture b

3. Post- listening

Mục đích của các hoạt động sau khi nghe nhằm:

- Kiểm tra xem học sinh có hiểu những thông tin được nghe theo yêu cầu hay không và có hoàn thành được các hoạt động trong giai đoạn "While- listening” hay không.

- Tìm ra nguyên nhân làm cho học sinh không nghe được hoặc không hiểu được một số phần nào đó trong bài tập nghe

- Giúp học sinh có cơ hội đánh giá thái độ biểu cảm người thể hiện hội thoại qua ngữ điệu giao tiếp.

- Dùng bài tập mở rộng theo chủ đề bài nghe dùng kỉ năng bổ trợ thêm để luyện nghe

+ Một số thủ thuật trong giai đoạn này

- Cho đáp án và thông tin phản hồi

- Cho học sinh nhắc hay nói lại một số điều /câu đã nghe. Feed back (While listening)

- Tổ chức cho học sinh nói về mình hay về bạn bằng cách dựa vào một vài thông tin trong bài nghe

- Cho học sinh nêu vài nhận xét về kết quả nghe của nhóm

- Cho học sinh đóng vai thể hiện lại cuộc hội thoại đã nghe

- Dùng bài tập mở rộng để học sinh có thêm thông tin của bài nghe

Ví dụ: English 6 : Unit 12 : Sports and pastimes ( B4: Match the names with the right pictures )
 

d) go to the movies e) play video games f) read

-Khi nghe 3 lần xong , giáo viên đưa ra đáp án " Lien : a ; Lan and Mai:b Minh and Nam: e.; Tan:f” .. Để giúp học sinh hiểu thêm về nội dung của bài nghe giáo viên yêu cầu học sinh đóng sách vở lại nghe lại lần cuối và sau đó hỏi và trả lời theo cặp : E.g :What does Tan do in his free time ? He reads in his free time . Hoặc có thể chơi trò chơi " Lucky numbers”

1. Lucky number

2. Answer the question " What does Lien do in her free time ?”

3. Correct a mistake " Lan and Mai don’t listen to music in their free time”

4. Lucky number

5. Lucky number

6. Answer the question "Does Tan watch TV in his free time ?”

7. Answer the question " What do Minh and Nam do in their free time?”

8. Lucky number

9. Answer the question " What do you do in your free time ?”

Tuỳ theo từng tiết cụ thể mà giáo viên có thể sử dụng một trong những hoạt động trên

Tuỳ theo đặc điểm của từng bài giáo viên có thể tiến hành thực hiện quy trình 3 bước luyện nghe hiểu cho học sinh, đặc biệt là bước thứ nhất sao cho có thể giúp các em hình thành và phát triển hứng thú khả năng tập trung, biết sử dụng thông tin suy đoán điều sẽ nghe. Nhờ vậy học sinh sẽ chủ động và tự tin hơn khi nghe.

* Yêu cầu trong tiết dạy nghe cần:

+ Đảm bảo chất lượng mẫu nghe

+ Bằng đài có chất lượng tốt

+ Giáo viên đọc với tốc độ trung bình, phát âm chuẩn xác.

C. Kết hợp luyện nghe vào các nhóm kĩ thuật khác

1. Nhóm kỹ thuật luyện tập cơ sở

Đây là những thủ thuật có ý nghĩa tiền đề trong việc hình thành cho học sinh khả năng nghe tiếng Anh

1.1. Luyện nề nếp tập trung chú ý khi nghe

Cho học sinh nghe từ câu hay đoạn, bài và giáo viên gọi cá nhân học sinh lặp lại. Tập cho học sinh có ý thức và thói quen lắng nghe bạn. Một cách giúp học sinh tập trung chú ý nghe bạn nói đó là giáo viên thường xuyên đặt ra những câu hỏi yêu cầu học sinh phải sử dụng lại những thông tin từ điều bạn mình đã nói để trả lời:

Ví dụ: học sinh A nói: "My house is in the countryside it is not big but very nice”. Sau khi bạn A nói xong, tôi gọi bất kì bạn nào trả lời câu hỏi: Where does A live? How is his house?

Mỗi tuần một lần cho học sinh chơi một trò chơi tập trung nghe

Trò chơi thứ nhất: Truyền tin

Lớp có 12 dãy bàn, giáo viên làm 12 phiếu trên mỗi phiếu ghi một câu. Sau đó trao phiếu cho 1 học sinh đầu dãy. Học sinh này có nhiệm vụ nói thầm rồi nói vào tai người kế bên điều mình đọc được. Cứ thế, người này nối tiếp người kia nói vào tai nhau cho đến người cuối dãy. Người cuối dãy có nhiệm vụ nói lớn câu hay đoạn mình nghe được, và học sinh đầu dãy sẽ xác định đúng hay không.

Trò chơi thứ hai: Tìm bạn giao tiếp

Giáo viên chuẩn bị một số câu hỏi và câu trả lời trên giấy, ghép câu trả lời với câu hỏi bằng cách cho chúng những con số: thí dụ câu hỏi 1 tương ứng với câu trả lời 5. Học sinh tự tìm câu trả lời bằng cách tìm ra bạn của mình tương ứng với câu trả phù hợp, cặp nào nhận ra nhau đầu tiên sẽ thắng.

Trò chơi thứ ba: Giúp bạn học tốt

Mỗi học sinh trong lớp sưu tầm hoặc tự đặt ra một câu (có thể có thông tin bị sai) mỗi thành viên của lớp sẽ lắng nghe bạn đọc câu của mình rồi tìm cách xác định câu đúng hay sai và sửa câu. Giáo viên nên bóc thăm học sinh có nhiệm vụ để mọi thành viên của trong lớp phải lắng nghe bạn đọc.

Trò chơi thứ tư: Thi nghe chuyện trả lời nhanh "Ai ở đâu? Ai làm gì?

Ví dụ: Giáo viên giới thiệu: This person is very famous in Viet Nam. He was born in 1890 in Kim Lien Nghe An and died in 1969. "Who is he?”

1.2. Luyện nghe trọng âm của từ và trọng âm của câu.

Người Anh khi nghe một từ có nhiều âm tiết họ chỉ nghe trọng âm của từ đó. Ví dụ: với từ Sensible; Sén-si-ble thì họ nghe chủ yếu trọng âm "sen” chứ không nghe cả 3 âm tiết. Khi nghe một từ nhiều âm tiết, ta nên luyện tập nghe trọng âm của từ đó

Khi nghe một câu, chú ý nghe những trọng âm trong câu rồi phối hợp các trọng âm ấy lại mà đoán nghĩa của toàn câu

Ví dụ khi nghe câu: Mai bought the material and made the dress for me

Chú ý nghe trọng âm của các từ (từ in đậm) rồi đoán ý nghĩa của câu nói ấy. Như vậy với kỹ thuật này tôi luyện cho học sinh vừa nghe vừa đoán nghĩa bằng cách nắm bắt trọng âm. Việc luyện nghe trọng âm từ hay câu cần được thực hiện không chỉ trong các bài tập nghe mà trong nhiều khâu hoạt động khác nhau của dạy học tiếng Anh: luyện đọc từ mới; giới thiệu cấu trúc ngữ pháp mới;hoặc thực hiện hoạt động Before you read, listen and read hoặc read ở mỗi đơn vị bài học.

1.3. Luyện nghe và nhận diện các cặp âm dễ lẫn, các âm khó phát âm chuẩn và cách nối âm trong lúc nói của người bản xứ

Trên thực tế, nhiều học sinh tiếp nhận một giọng nói tiếng Anh thường không chuẩn hoặc chứa nhiều âm không thực giống với cách phát âm của người bản xứ. Đây cũng là một trở ngại đối với học sinh khi nghe người bản xứ nói. Như vậy cần rèn luyện cho học sinh có ý thức nhận diện ra các âm khó phát âm chuẩn, hay các âm dễ lẫn cũng như cách nối âm trong lúc nói của người bản xứ.Việc luyện nghe này cần được thực hiện lồng ghép và thường xuyên trong lúc luyện đọc từ mới, giới thiệu các cấu trúc ngữ pháp mới, hoặc thực hiện hoạt động Listen and read or read ở mỗi đơn vị bài học. Ngoài ra giáo viên có thể thực hiện một số trò chơi để giúp các em vừa thư giản, vừa củng cố kĩ năng nhận diện âm và cách nối âm cụ thể gần gủi hơn với âm bản xứ

2. Nhóm kỹ thuật luyện tập trọng tâm

Đây là những biện pháp giúp học sinh luyện tập các kỹ năng nghe hiểu một bài hội thoại hay một bài đọc trong sách giáo khoa. Có hai biện pháp chính:

2.1: Kết hợp phần Listen and read or read :

Giáo viên tạo thêm cơ hội luyện nghe cho học sinh bằng cách tận dụng khai thác ngữ liệu trong các phần này và thiết kế nhiều hình thức bài tập luyện nghe. Phần listen and read là một bài hội thoại nhằm giới thiệu nội dung chủ điểm và từ vựng, cấu trúc ngữ pháp mới. Mặc dù giới thiệu ngữ liệu mới, phần listen and read bao giờ cũng bao hàm những ngữ liệu mà học sinh đã học. Vì vậy có thể khai thác phần nào đó trong khâu này để luyện kỹ năng nghe.

- Cách thức tiến hành:

Trước khi cho học sinh nghe yêu cầu học sinh không dùng sách giáo khoa

Giáo viên tạo tình huống , ngữ cảnh bằng cách sử dụng hoặc môi trường vật chất xung quanh, hoặc những tình huống thật trên lớp, hoặc thực tế đời sống gia đình, bạn bè của học sinh, hoặc các chuyện có thật, các hiện tượng thực tế, phổ biến hoặc bản đồ, bản tin trên báo chí. Ngoài ra giáo viên có thể lập tình huống và ngữ cảnh với sự hổ trợ của giáo cụ trực quan và ngữ liệu học sinh đã học có liên quan đến nội dung bài sẽ nghe. Bước này nhằm giúp học sinh hứng thú và nhận ra hướng chủ đề của bài nghe : Ví dụ: Unit 2: Lesson 1. Listen and read

Set the scence:

"Hoa and Nga are talking on the phone. They are talking about going to see a movie” Listen to the dialogue and answer the following questions.

1. Who made the call?

2. Who arranged the meeting place?

Yêu cầu học sinh nghe và trả lời câu hỏi. Tổ chức cho học sinh thi đua và tuyên dương kết quả học sinh đạt được theo nhóm/ tổ. Cho học sinh mở sách rồi nghe đọc lại bài hội thoại chú ý phát hiện từ vựng mới cũng như cấu trúc mới và trọng âm của nó

2.2. Tổ chức cho học sinh luyện nghe một cách chủ động và sáng tạo các bài tập listen trong sách giáo khoa

Các bài nghe ở lớp 6, 7 hầu hết có tranh kèm theo. Đến lớp 8 , 9 lượng tranh giảm dần và có nhiều bài không có tranh. Tuỳ theo đặc điểm của từng bài, giáo viên có thể tiến hành thực hiện quy trình ba bước luyện nghe hiểu cho học sinh, đặc biệt là bước thứ nhất sao cho có thể giúp các em hình thành và phát triển hứng thú, khả năng tập trung vào những trọng tâm cần nghe và biết sử dụng các thông tin từ chính các câu hỏi hay tranh ảnh, biểu đồ trong bài tập nghe để làm chổ dựa mà suy đoán ra điều đang nghe. Nhờ vậy học sinh chủ động và tự tin hơn khi nghe .

3. Nhóm kỹ thuật luyện tập mở rộng

Cung cấp thêm một số bài luyện tập mở rộng bằng cách chọn một số ngữ liệu cùng trình độ từ các tài liệu như: Language in focus, new interchange làm bài kiểm tra ngắn hàng tuần, hàng tháng, sửa bài và đánh giá ngay tại lớp. Kết quả của các bài này cần cho học sinh lưu vào bìa lưu trữ kết quả học tập của mình theo thứ tự thời gian để giúp học sinh dễ dàng nhận ra sự tiến bộ của bản thân, cũng như để giáo viên trao đổi với phụ huynh về việc học của con em họ.

Ví dụ: Kiểm tra 15 phút- kiểm tra kĩ năng nghe

Listen. You are going to listen to Hoa talking about her pen pal, Peter. Listen carefully and give short answers.

Example:

Who is Peter? Hoa’s pen pal.

1. How old is he?

..........................................................................................................................

2. How long has he lived in London?

..........................................................................................................................

3. What does he like doing in his free time?

..........................................................................................................................

4. What is he going to do next summer?

..........................................................................................................................

5. Is he going to visit Hanoi next summer?

..........................................................................................................................

Peter is my pen pal. He is fifteen years old. He lives in a house in London. He has lived there for ten years. He is an excellent student. He always works hard at school and gets good marks. He loves learning Vietnamese in his free time. He often practices writing letters in Vietnamese. Sometimes helps me to correct my writing, and I help him to correct his spelling mistakes. Next summer, he is going to visit Ho Chi Minh City with his family. I’m expecting to see him.

Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tạo cơ hội để giúp các em luyện nghe và yêu cầu các em cần tăng cường nghe tiếng Anh nhiều (qua TV, đài, băng) đặc biệt là nghe người bản xứ nói.

D. Kiểm tra kết quả

Qua thực tế các tiết dạy thăm dò ý kiến của học sinh và so sánh chất lượng của các khối lớp. Trong quá trình dạy tôi nhận thấy các em không còn phải lo sợ khi đến tiết học nghe, các em hứng thú hăng say luyện tập và kết quả tiếp thu bài của học sinh tốt hơn .
 

a. Kết quả đạt được: qua đợt kiểm tra học kì một năm học 2009-2010

Số

TT

Khối

Tổng số

Giỏi

Khá

TB

Yếu

Kém

Trên TB

Ghi chú

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

1

6

281

50

17,8

75

26,7

125

44,4

21

7,5

10

3,6

250

88,9

2

7

263

60

22,8

80

30,4

115

43,7

5

1,9

3

1,2

255

96,9

3

8

281

45

16,0

50

17,8

153

54,4

25

8,9

8

2,9

248

88,2

4

9

264

55

20,8

65

24,6

134

50,8

7

2,7

3

1,1

254

96,2

+

1089

210

19,2

270

24,8

527

48,4

58

5,4

24

2,2

1007

92,4

b. So sánh

So với kết quả khảo sát đầu năm tôi thấy

Chất lượng tốt, khá tăng lên: 23,7 %

Số học sinh yếu kém giảm: 39,4 %

Hầu hết các em đều làm tốt phần nghe trong bài kiểm tra định kỳ

E .Bài học kinh nghiệm

Giáo viên cần phát hiện ra nhưng thiếu sót cơ bản của học sinh để có hướng khắc phục

Quan tâm nhiều đến học sinh yếu kém giúp chúng quen dần với ngôn ngữ này và sử dụng trong cuộc sống

Giáo viên cần biết lựa chọn các thủ thuật phù hợp với từng đối tượng học sinh. Tạo mọi điều kiện gây hứng thú cho học sinh học bộ môn này nói chung rèn luyện kĩ năng nghe nói riêng

Trong các tiết dạy giáo viên cần tận dụng thời gian hướng dẫn cụ thể để học sinh hoạt động

Cần nghiên cứu các hạn chế trong việc giảng dạy: thời gian, sĩ số lớp, đồ dùng dạy học các yếu tố vật chất như diện tích lớp học, giáo cụ trực quan

Giáo viên cần khuyến khích động viên các em luyện tập thêm nhiều kĩ năng nghe. Đặc biệt là nghe người bản xứ đọc.

F. Một vài lời khuyên giúp các em học sinh phá triên hỹ năng nghe tốt hơn

1. Tích cực xem truyền hình, video, nghe đài, đọc báo chí tiếng Anh hoặc nói chuyện với người bản ngữ bất cứ khi nào bạn có cơ hội

2. Sử dụng tiếng Anh ở nhiều nơi chứ không phải chỉ trong lớp học.

3. Chơi trò chơi và tập các bài hát tiếng Anh.

4. Khi nói chuyện bằng tiếng Anh, cố gắng diễn đạt bằng mọi cách có thể được kể cả dùng điệu bộ.

5. Nên hỏi lại hoặc đề nghị người nói nhắc lại nếu chưa hiểu rõ nghĩa.

6. Đừng bao giờ sợ mắc lỗi khi nói và viết tiếng Anh

7. Áp dụng từ và cấu trúc mới học được trong nhiều tình huống khác nhau.

8. Đọc các bài viết khác nhau về cùng một chủ điểm. Tập nói và viết theo các chủ điểm đó.
9. Cố gắng đoán nghĩa của từ, câu bằng cách cǎn cứ nội dung bài đọc, bài nghe hoặc tình huống giao tiếp (không nên quá phụ thuộc vào từ điển).

10. So sánh để hiểu được sự khác nhau giữa tiếng Anh và tiếng Việt.

11. Tự chữa lỗi trước khi được bạn hoặc thầy chữa.

12. Học theo nhóm hoặc theo cặp là tốt nhất.

13. Học thuộc các quy tắc ngữ pháp, từ mới hay các đoạn hội thoại mẫu.

14. Nghe băng và tập viết chính tả thường xuyên.

15. Thử áp dụng các phương pháp trên trong khoảng 2 - 3 tháng, bạn sẽ biết ngay kết quả học tập của mình.

Phần III : Kết luận :

1 .Khái quát các kết luận cục bộ để tìm câu trả lời đề tài :

Học là một công việc lâu dài vất vả, khó nhọc đối với học sinh. Do vậy giáo viên ngoài nhiệm vụ truyền đạt kiến thức còn phải tìm cách làm cho giờ học có hiệu quả, thu hút sự tập trung của các em. Hướng dẫn cho các em phương pháp học tập là rất quan trọng, đặc biệt cần khuyến khích các em sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống. Học ngoại ngữ mà không thực hành giao tiếp thì ngày một phai mờ một ngôn ngữ mình đang học. Vì vậy tôi đưa ra một số ý kiến nhỏ trên nhằm giúp bản thân tìm ra được một phương pháp giảng dạy một tiết nghe đạt hiệu quả, giúp học sinh học tập đạt chất lượng cao.

2 .Lợi ích và khả năng vận dụng

Tóm lại, phương pháp rèn kỹ năng nghe cho học sinh THCS , theo tôi là một phương pháp tích cực, tối ưu và hiệu quả trông thấy đối với học sinh . Bởi lẽ, phương pháp này đã được kiểm chứng qua thực tế giảng dạy và được các thành viên trong tổ chuyên môn phân tích, đánh giá, nhất trí cao.

Có thể nói, bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng và sự hết lòng vì trách nhiệm người Thầy là chìa khóa thành công mở ra tầm nhìn mới cho tất cả các em học sinh thân yêu. . Chính vì thế các em học sinh thích thú , ham học ngoại ngữ , cảm thấy thoải mái , tự tin , không còn áp lực , lo sợ hay rụt rè nữa

3. Đề xuất và kiến nghị

Trong thời đại mở cửa hội nhập cùng thế giới với muôn vàn cơ hội cũng như không ít những khó khăn thách thức, chính thế hệ trẻ là những người tiên phong gắn kết Việt Nam với bè bạn quốc tế, vì thế hơn ai hết chính họ là những người cần phải ra sức học tập nhiều hơn nữa, cống hiến hết sức mình vì một đất nước giàu mạnh, thịnh vượng, … và sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Và như vậy, con đường để đưa họ đến thành công phải chăng là học tiếng Anh thật giỏi! Với ý nghĩa đó, tôi mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị như sau:

a. Tạo cho các em một số sân chơi, câu lạc bộ nói tiếng Anh tại trường. Bằng cách, tổ chuyên môn ngoại ngữ trong nhà trường có trách nhiệm phụ trách và phối kết hợp với các tổ chức đoàn thể khác trong trường như: Đoàn thanh niên – Đội thiếu niên … lên kế hoạch thực hiện hàng tuần hoặc hàng tháng và khuyến khích các em học sinh yếu cùng tham gia.

b. Đối với giáo viên, ngoài việc giảng dạy ở lớp cần phải tăng cường tham gia thăm lớp, dự giờ các đồng nghiệp. Thường xuyên tổ chức thao giảng các chuyên đề phù hợp với tình hình thực tế của trường, lớp. Phải có sự đánh giá, góp ý rút kinh nghiệm thẳng thắn, chân thành và chính xác về những ưu, khuyết điểm sau tiết dạy.

c . Đối với Lãnh đạo trường, ngoài việc lãnh đạo toàn diện công tác nhà trường, cần quan tâm sâu sắc hơn nữa đến việc giảng dạy của đội ngũ giáo viên; khuyến khích giáo viên tự làm, sử dụng có hiệu quả và bảo quản tốt đồ dùng dạy học; luôn kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở và động viên tất cả các thành viên trong Hội đồng nhà trường cùng nhau làm tốt sự nghiệp trồng người.

Trên đây là một số kinh nghiệm chủ quan tôi đúc kết được trong quá trình giảng dạy. Rất mong nhận được sự quan tâm, chia sẻ và góp ý chân thành của quý đồng nghiệp .

Xin trân trọng cám ơn!

Quy Nhơn , ngày 29 tháng 03 năm 2010

Người thực hiện

Huỳnh Văn Hải

Lên đầu trang   Trở lại  
 
Sáng kiến kinh nghiệm
Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học văn biểu cảm ở bậc THCS - 20/11/2011
KINH NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG NGHE TIẾNG ANH CHO HỌC SINH THCS CÓ HIỆU QUẢ ” - 20/11/2011
Hướng dẫn viết Sáng kiến - Kinh nghiệm - 20/11/2011
 
Hỗ trợ trực tuyến
Thầy Duy
Thầy Trung
Tin bài mới nhất
Liên kết website